Baza wiedzy

Koronawirusy

Koronawirusy są opłaszczonymi wirusami w kształcie kuli o rozmiarach 120-160 nm. Ich materiał genetyczny zakodowany jest na pojedynczej nici RNA o dodatniej polarności (+RNA). Charakterystyczną cechą koronawirusów są pokrywające je wypustki w kształcie maczug lub płatków, które w obrazach mikroskopowych przypominają koronę słoneczną, stąd przedrostek "korona". Biorąc pod uwagę rozmiar genomu i poziom skomplikowania genetycznego, koronawirusy są największymi dotychczas zidentyfikowanymi wirusami z nicią RNA.

Początkowo rodzina koronawirusów została podzielona w oparciu o metody serologiczne na trzy grupy. Po wprowadzeniu technik molekularnych dokonano ponownego podziału rodziny i w chwili obecnej wyróżnia się alfa, beta, gamma oraz delta koronawirusy. Do alfakoronawirusów zalicza się liczne patogeny zwierzęce (m.in. wirus zapalenia otrzewnej kotów, świński wirus epidemii biegunki) oraz dwa ludzkie koronawirusy (HCoV-229E oraz HCoV-NL63). Do betakoronawirusów zalicza się wirusy zwierzęce, takie jak mysi wirus zapalenia wątroby (MHV), koński i psi koronawirus oraz trzy ludzkie koronawirusy (HCoV-0C43, HCoV-HKU1 oraz SARS-CoV). Do gamma oraz delta koronawirusów zalicza się patogeny zakażające ptaki.

Pokolorowane cyfrowo zdjęcie koronawirusa MERS-CoV ukazujące otoczkę wirusa za pomocą znakowania immunologicznego króliczym przeciwciałem pierwotnym HCoV-EMC/2012 oraz kozimi przeciwkróliczymi nanocząstkami złota o rozmiarze 10 nm. Zdjęcie udostępnione przez National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID).

Koronawirusy mogą zainfekować bardzo wiele gatunków kręgowców, wywołując zazwyczaj choroby układu oddechowego i jelit. Jako najważniejsze z punktu widzenia weterynarii postrzega się koronawirusy atakujące koty, psy, świnie i bydło.

Koci koronawirus ma dwa biotypy - Feline enteric coronavirus (FeCoV) i FIPV. Ten pierwszy jest bardzo rozpowszechniony u kotów. Zarażenie nim następuje bezobjawowo lub może wywołać biegunkę. Kot po zarażeniu przez jakiś czas jest nosicielem wirusa, ale zazwyczaj kontakt z tym patogenem nie jest zbyt groźny. Istnieje jednak wariant tego wirusa - FIPV - który posiada zdolność do replikacji w makrofagach. Powoduje on groźną, zazwyczaj śmiertelną chorobę u kotów zwaną zakaźnym zapaleniem otrzewnej (Feline Infectious Peritonitis, FIP).

W przypadku psów problemem są dwie koronawirozy: wirus CCoV wywołujący zakażenia układu pokarmowego oraz odkryty w 2003 r. wirus canine respiratory coronavirus (CRCoV), wywołujący zakażenia układu oddechowego. Obecnie przyjmuje się, że 88% oraz 33% wszystkich psów domowych wykazuje seropozytywność w kierunku odpowiednio CCoV oraz CRCoV (miało kontakt z patogenem). Statystycznie wśród osobników seropozytywnych 33% i 9% jest nosicielami odpowiednio wirusa CCoV i CRCoV.

Pokolorowane cyfrowo zdjęcie koronawirusa wywołującego MERS (MERS-CoV) wykonane za pomocą elektronowego mikroskopu transmisyjnego (TEM). Zdjęcie udostępnione przez National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID).

Etiologia schorzeń koronawirusowych u trzody chlewnej jest bardzo skomplikowana. Do najczęściej rozpoznawanych patogenów koronawirusowych należą wirus epidemicznej biegunki świń (PEDV), wirus zakaźnego zapalenia żołądka i jelit (TGEV), wirus zakażenia układu oddechowego prosiąt (PRCV), hemaglutynujący wirus zapalenia mózgu i opon (HEV, choroba wymiotna i wyniszczająca), PorCoV/HKU15 - prawdopodobnie nowy koronawirus wywołujący biegunki u prosiąt, zaraportowany po raz pierwszy do Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt w kwietniu 2014 r. jako tzw. emerging disease (ogniska chorobowe w większości stanów USA) oraz świński deltakoronawirus (PDCoV, SDCV) dający podobne objawy jak wirus PEDV, stwierdzony po raz pierwszy w Chinach w 2012 r. (pierwsze ogniska w USA i w Kanadzie stwierdzono w 2014 r.). Szczególnie niebezpieczne są zakażenia koronawirusowe wśród prosiąt, gdzie śmiertelność może sięgać nawet 100% (szczególnie w przypadku wirusa PEDV, PDCoV oraz TGEV). Jedno z ostatnich doniesień na temat poważnych skutków zakażeń koronawirusowych u trzody chlewnej pochodzi z roku 2013 ze Stanów Zjednoczonych, gdzie stwierdzono pierwsze na kontynencie amerykańskim ognisko epidemicznej biegunki świń wywołanej wirusem PEDV. W farmie, w której wykryto chorobę, straty wśród prosiąt ssących sięgnęły 100%. W ciągu kolejnych miesięcy chorobę stwierdzono w ponad 1100 fermach amerykańskich zlokalizowanych na terenie 19 różnych stanów. W sumie z powodu wirusa PEDV w Stanach Zjednoczonych w 2013 roku padło ponad 5 milionów prosiąt ssących.

Do początku XXI wieku koronawirusy postrzegane były zazwyczaj jako niegroźne dla ludzi patogeny wywołujące stosunkowo łagodne przeziębienie. Obraz ten uległ dramatycznej zmianie w latach 2003 i 2012, kiedy to wykryto śmiertelne w wielu wypadkach koronawirusy SARS i MERS. Epidemiologia tych chorób znajduje się pod stałym nadzorem Światowej Organizacji Zdrowia. Warto wiedzieć, że obie choroby mają charakter zoonotyczny - w przypadku występującego obecnie na Bliskim Wschodzie MERS rezerwuarem pośrednim wirusa są wielbłądy.

 

© 2019 | Startit Vet Sp. z o.o.
ul. E. Kwiatkowskiego 4, 52-326 Wrocław | office@startitvet.pl

Wykonano w: avangardo.pl

Ważne: Niniejsza strona używa plików cookies. Korzystając dalej z serwisu, wyrażają Państwo zgodę na Politykę Prywatności i Plików Cookies spółki Startit Vet Sp. z o.o.